آموزش عکاسی(قسمت اول) نویسنده: F.Heidari - سه‌شنبه ۳ خرداد ۱۳٩٠

مشاهده یادداشت خصوصی

---

آسمان شب آبان نویسنده: F.Heidari - شنبه ٢٢ آبان ۱۳۸٩

پدیده های رصدی آسمان تا پایان ماه آبن به شرح زیر است:

شنبه ٢٢ آبان ، ساعت ٢٠:١٢:تربیع اول ماه

دو شنبه ٢۴ آبان ، ساعت ١۵:٣٠:ماه در اوج مداری

سه شنبه ٢۵ آبان ، ساعت ١٨:٣٠:مقارنه ماه و مشتری

سه شنبه ٢۵ آبان ، ساعت ١٩:٣٠:مقارنه ماه و اورانوس

چهار شنبه٢۶  آبان ، ساعت ٢۴:۴۵:اوج بارش شهابی اسدی

یک شنبه٣٠ آبان ، ساعت ١٧:٠٠:مقارنه مریخ و عطارد

یک شنبه٣٠ آبان ، ساعت ٢٠:۵٩:ماه کامل

یک شنبه٣٠ آبان ، ساعت ٢١:٠٠:مقارنه ماه و خوشه پروین

 

---

گرانش نویسنده: F.Heidari - یکشنبه ٩ اسفند ۱۳۸۸

سلام

امروز داشتم سایت های مختلف رو می خوندم که ار نظرم این مطلب در مورد گرانش خیلی جالب بود

مطلبی کاملا ساده با مفاهیم فیزیکی

یرای خواندن این مقاله به ادامه یروید

با آرزوی موفقیت

ادامه مطلب ...

---

خوشه پروین نویسنده: F.Heidari - یکشنبه ٢٢ شهریور ۱۳۸۸

یکی از اجرام فوق العاده زیبایی که در آسمان به راحتی قابل دیدن است این جرم غیر ستاره ایی یعنی خوشه ی پروین است.

شما در هنگام سحر می توانید این جرم را به راحتی ببینید.

ادامه مطلب ...

---

ماموریت فضاپیمای کاسینی نویسنده: F.Heidari - سه‌شنبه ۱٧ شهریور ۱۳۸۸

پس از اینکه مطلبی با عنوان"رقابت بین المللی دانشمند یک روزه کاسینی در ایران آغاز شد" را در این وب لاگ قرار دادم بد نیست که مطلبی کوتاه را در مورد ماموریت فضا پیمای کاسینی هم بدانید تا کسانی که تمایل دارند در این رقابت شرکت کنند آشنایی بهتری داشته باشند....

ادامه مطلب ...

---

مختصری در مورد هلال ماه(1) نویسنده: F.Heidari - سه‌شنبه ۳ شهریور ۱۳۸۸

با سلام

مطلبی را که برایتان در مورد هلال قرار داده ام شاید به دلیل عدم آگاهی از برخی اصطلاحات سنگین باشد(برای خود من که این طور بود) و من منتهای تلاش خود را می کنم تا با مطالعه مطلبی در این باره ارائه دهم تا برای شما عزیزان آسان تر باشد.

بحث و بررسی پیرامون هلال های جوان هلال ماه بحثی جالب و جذاب است. این اهمیت برای ما مسلمانان از جنبه ای دیگر نیز قابل بررسی است و آن اینکه بسیاری از اعمال عبادی ما ، که هماهنگ با ماه قمری است ، به رؤیت هلال ارتباط مستقیم دارد که اهمیت بحث پیرامون این مطلب را برایمان روشن می سازد...

ادامه مطلب ...

---

از بیگ بنگ - انفجار بزرگ چه می دانید ؟ نویسنده: F.Heidari - سه‌شنبه ٢٧ امرداد ۱۳۸۸

پیدایش کائنات براى انسان یک نادانسته بود و بشر مى خواست بداند که این پیدایش از کجا شروع شد.آیا به صورت یکنواخت بوده و همین گونه نیز ادامه دارد یا نه؟ چنان که برخى اعتقاد داشته اند که کائنات همین ساختار را داشته و بدون تغییر باقى مى ماند. خب نتیجه این که نظریه هاى مختلفى در این رابطه وجود داشت و نظریه پردازیهاى زیادى مى شد. یکى از این نظریه ها که حدود سى و هفت یا سى و هشت سال قبل ارائه شد بیگ بنگ یاهمان انفجار بزرگ نام داشت که توانست به خیلى از ابهامات پاسخ بدهد. این نظریه، آغاز کائنات را از یک هسته اتم در فضا و زمان صفر مى داند زیرا آن هنگام هنوز فضا وزمان آغاز نشده بود. تصور بکنید که تمام کائنات در یک هسته اتم یاحتى کوچکتر از آن جاى داشت و در یک لحظه این فضا و زمان آغاز مى شود یعنى اینکه یک انفجار بزرگ که حاصل گرانش شدید ناشى از فشردگى بوده، شروع شد. این واقعه بین سیزده تا پانزده میلیارد سال پیش رخ داده است، درحقیقت این حادثه از آن نقطه صفر شروع مى شود. قابل ذکر است که باوجودچنین فشردگى اى طبیعتاً دماى بسیار زیادى در لحظه کمى قبل از انفجار بزرگ حاکم بوده است. هنگامى که فضا وزمان شروع به بزرگ و باز شدن کرد، دما مدام رو به کاهش بوده به طورى که تخمین زده مى شود وقتى فقط یک ثانیه ازتشکیل کائنات مى گذشته است ده میلیارد کلوین نزول دما داشته ایم. انبساط جهان به قدرى شدید رخ داده است که از اندازه کوچکتر از یک هسته اتم در یک لحظه به اندازه کره زمین بزرگ مى شده، یعنى انبساط و تورم بعد از بیگ بنگ شروع شده بود اما هنوز کهکشانها به وجودنیامده بودند. نور آغاز کائنات بود سپس بعداز نور، ماده ایجاد شد و شاید بعد از دو میلیارد سال از انفجار بزرگ کهکشانها شکل گرفتند و خورشید ما یکى از ذرات کوچک آنهاست...

ادامه مطلب ...

---

آیا حیات در زمین ناشی از دنباله دارهاست؟! نویسنده: F.Heidari - سه‌شنبه ۱۳ امرداد ۱۳۸۸

مطالعات جدید نشان می دهند که دنباله دارهای نخستین ، اقیانوس هایی از آب مایع در درون خود داشته اند که ممکن است شرایط مناسبی برای شکل گیری حیات اولیه فراهم آورده باشند.این محیط موجود در دنباله دارهای اولیه به همراه مقادیری از ساختارهای آلی و بنیادین که پیش از این در دنباله دارها کشف شده بودند می توانند....

ادامه مطلب ...

---

خورشید گرفتگی یا کسوف چیست؟ نویسنده: F.Heidari - یکشنبه ٢۸ تیر ۱۳۸۸

 

خورشید گرفتگی یا کسوف (نام قدیمی آن خور گیر) وقتی رخ می دهد که سایه ماه بر بخشی از زمین بیافتد و در نتیجه از دید قسمت هایی از کره ی زمین قرص ماه روی قسمتی از قرص خورشید را بپوشاند. این پدیده هنگامی رخ می دهد که زمین و ماه و خورشید به ترتیب در یک خط راست یا تقریبا در یک خط راست قرار بگیرند و این شرایط تنها در زمان ماه نو ممکن است

بر اساس این تعاریف نجومی هر گاه ماه از میان زمین و خورشید عبور نماید و سایه ی ماه روی قسمتی از زمین بیافتد . هم اختفا خورشید توسط ماه رخ داده است و هم گرفت زمین توسط ماه رخ داده است.

حدود سی روز طول می کشد تا ماه یک گردش کامل به دور زمین انجام دهد و در هر بار گردش یک بار ماه نو رخ خواهد داد .

اگر صفحه ی مداری گردش ماه به دور زمین همان صفحه ی مداری گردش زمین به دور خورشید می بود ، در هر ماه یک بار خورشید گرفتگی رخ می داد. اما وجود انحراف زاویه ای بین دو صفحه ، باعث می شود که در بسیاری از ماه ها ، ماه از بالا یا پایین قرص خورشید بگذرد.

بنا براین تنها دو یا سه بار در هر سال ، ماه در هنگام عبور از فاصله ی میان زمین و خورشید به اندازه ی کافی به خط واصل بین زمین و خورشید نزدیک می شود و در این هنگام گرفت خورشید رخ می دهد.

خورشید گرفتگی چهار نوع است که به طور خلاصه به توضیح در این باره می پردازیم:

 

 

1- خورشید گرفتگی حلقوی:

این نوع از گرفتگی ، هنگامی رخ می دهد که از سطح زمین اندازه ی ظاهری ماه کوچکتر از اندازه ی ظاهری خورشید دیده شود. در این وضعیت ، در مکان هایی از کره ی زمین که به خط واصل مرکز خورشید و مرکز کره ی ماه خیلی نزدیک هستند ، تنها حلقه ی پر نوری از خورشید دیده می شود و درون حلقه (که روی تاریک ماه است ) کاملا تاریک دیده می شود.

 

 

2

- خورشید گرفتگی کلی:

این نوع از خورشید گرفتگی ، هنگامی رخ می دهد که از سطح  زمین اندازه ی ظاهری ماه اندکی بزرگ تر از اندازه ی ظاهری خورشید دیده شود. در این وضعیت ، در مکان هایی از کره ی زمین که به خط واصل مرکز خورشید و مرکز کره ی ماه خیلی نزدیک هستند ، تمام سطح خورشید توسط روی تاریک ماه پوشانده می شود.

در این نوع خورشید گرفتگی امکان رؤیت جو خورشید وجود دارد که زیبایی این پدیده عمدتا به همین موضوع بر می گردد. معمولاً هر 5/1 سال یک بار یک خورشید گرفتگی کلی روی می دهد، اما هر انسان در طول عمرش شاید یک بار شانس تماشای این پدیده را داشته باشد چرا که که این موضوع وابسته به مکان ناظر است.

 

3- خورشید گرفتگی جزئی:

هر گاه خورشید گرفتگی اتفاق می افتد ، در مکان هایی از سطح کره ی زمین که از خط واصل مرکز خورشید و مرکز ماه دور هستند ، امکان رؤیت گرفت کلی یا گرفت حلقوی وجود ندارد.در چنین نقاطی- که شامل مساحت بیش تری از زمین می شود- دو قرص خورشید و ماه هم مرکز دیده نمی شوند و در نتیجه روی تاریک ماه ، تنها قسمتی از قرص خورشید را می پوشاند که به این حالت گرفت جزئی می گویند.

 

4- خورشید گرفتگی مرکب:

در بعضی از خورشید گرفتگی ها ، از سطح زمین اندازه ی ظاهری ماه و خورشید خیلی به یک دیگر نزدیک است. در این وضعیت که خیلی به ندرت رخ می دهد ، ممکن است در نقاطی از سطح زمین خورشید گرفتگی کلی و در نقاط دیگر خورشید گرفتگی حلقوی دیده شود که به این حالت خورشید گرفتگی مرکب اطلاق می گردد.در این حالت نیز در نقاطی خورشید گرفتگی جزئی دیده خواهد شد.

 

مسیر خورشید گرفتگی

در خلال گرفت ، بر اثر حرکت ماه و چرخش زمین ، سایه ی ماه زمین را از غرب به شرق طی می کند، که به این سیر حرکتی سیر گرفتگی کلی می گویند. هر کسی که در این مسیر باشد خورشید را در حالت گرفت کلی خواهد دید، این مسیر در بیش ترین حالت به 320 کیلومتر می رسد و حدود نیمی از زمین را می پوشاند.

 

در طول تاریخ این پدیده همواره مورد توجه اقوام و ملل مختلف بوده است. اغلب تمدن های کهن خورشید گرفتگی را پدیده ایی شوم می پنداشتند و درباره آن اعتقادات خرافی داشتند. چینی ها عقیده داشتند که هنگام خورشید گرفتگی اژدهایی  خورشید را می بلعد. در بسیاری از فرهنگ ها خورشید گرفتگی بلایی آسمانی پنداشته می شده است. مردم هند در خلال خورشید گرفتگی خود را تا گردن در آب فرو می کردند و اعتقاد داشتند با این کار به خورشید و ماه کمک می کنند تا در برابر اژدها از خود دفاع کنند.مردم در زمان های قدیم از گرفتگی خورشید می ترسیدند. آن ها علت گرفتگی را نمی دانستند و خیال می کردند برای همیشه خورشید ناپدید می شود.

امروزه جنبه ی علمی این موضوع به خوبی شناخته شده است وبه همین خاطر به غیر از تماشای زیبایی ظاهری استفاده ها ی علمی هم از این پدیده صورت می پذیرد.

در زمان خورشید گرفتگی به خصوص خورشید گرفتگی کلی امکان بررسی های علمی خاصی روی بعضی از مسائل علمی فراهم می گردد که در مواقع دیگر عملاً غیر ممکن است و همین مطلب ارزش علمی این پدیده را بالا می برد.

وقتی قرص ماه قرص خورشید را می پوشاند لایه های خارجی جو خورشید را می توان رصد کرد.

امروزه گرفتگی کامل ، برای اختر شناسان فرصت گران بهایی است تا بخش های کم نورتر تاج خورشید و نیز لایه ی فام سپهر را مطالعه کنند.

 

 

اصطلاحات:

اختفاء:

هرگاه از دید یک ناظر ، یک جسم آسمانی که در ظاهر بزرگ تر است از مقابل یک جسم آسمانی که در ظاهر کوچک تر است عبور نماید ، اختفاء جسم دوم (توسط جسم اول) رخ داده است. در کل دو نوع اختفاء وجود دارد:

1-اختفای سیاره ایی و سیارکی

2-اختفای پشت ماه

 

گذر:

هر گاه از دید یک ناظر ، یک جسم آسمانی که در ظاهر کوچک تر است از مقابل جسم آسمانی که در ظاهر بزرگ تر است عبور نماید ، گذر جسم اول (از مقابل جسم دوم) رخ داده است.

 

گرفت:

هر گاه یک جسم آسمانی از خلال سایه ی یک جسم آسمانی دیگر عبور کند ، گرفت جسم اول (توسط جسم دوم) داده است.

 

ماه نو:

 در حرکت ماه به دور زمین، لحظه‌ای است که کره ماه بین زمین و خورشید قرار می گیرد. معمولاً مقارنه را نسبت به راصد فرضی واقع در مرکز زمین تعریف می کنند. بنابراین به عبارت ساده مقارنه ماه و خورشید زمانی است که از دید ناظر مرکز زمین، ماه و خورشید در یک راستا قرار داشته باشند. مقارنه ماه و خورشید، لحظه تولد ماه است به همین دلیل به آن ماه نو نیز گفته می شود.

 

 

 

 

---

مثلث تابستان نویسنده: F.Heidari - پنجشنبه ٢٥ تیر ۱۳۸۸

 

پیدا کردن این مثلث در آسمان بسیار کار ساده ایی است .

شما این مثلث را در شمال شرقی آسمان به راحتی خواهید یافت.

این سه ستاره از سه صورت فلکی هستند که هر کدام ستاره ی آلفای آن صورت است.

نسر واقع (vega) از صورت فلکی شلیاق.این ستاره یکی از پر نور ترین ستاره های آسمان است و می توان گفت بعد از شعرای یمانی قرار گرفته است.

نسرطایر (atair) از صورت فلکی عقاب.

دنب(deneb) از صورت فلکی دجاجه.

______________________

به دلیل اهمیت اجرام مسیه من آنها در عکسها قرار دادم تا حداقل برای

 شما آشنا باشند.

 

ادامه مطلب ...

---

به ملاقات سیارات نویسنده: F.Heidari - دوشنبه ۱٥ تیر ۱۳۸۸

بعد از صورت های فلکی چیزی که توجه را به خود جلب می کند حضور سیارات است. سیارات مانند ستارگان در آسمان می درخشند و اغلب پر نور ترین نقطه ی آسمان هستند. سیارات را به راحتی می توان از ستارگان تشخیص داد سیارات چشمک نمی زنن و همین بهترین راه شناخت آن ها است.

امشب شما در آسمانتان می توانید به ملاقات زهره و مشتری بروید.

 

مشتری (jupiter )

این سیاره ی بزرگ و پر نور ساعت 10:30 طلوع می کند و اگر رو به جنوب شرقی بیایستید می توانید آن را ببینید و تا صبح  فاصله ی خود را از افق افزایش می دهد و به راحتی می توان آن را در آسمان یافت.

مشتری 4 قمر بزرگ دارد که با دوربین ها دو چشمی قابل روئت است.

برای دیدن عکس ها به ادامه بروید

ادامه مطلب ...

---

صورت فلکی های امشب نویسنده: F.Heidari - دوشنبه ۱٥ تیر ۱۳۸۸

سلام

امروز تصمیم دارم که دوتا صورت فلکی که این شب ها دیده می شوند و خیلی هم زیبا هستند را معرفی کنم.

فکر می کنم اکثر علاقه مندان به نجوم به این قسمت یعنی شناخت اسمون بالا ی سرشون بیش تر علاقه دارن تا مسائل فیزیکی.

هدف من از این کار آشنایی علاقه مندان با صورت فلکی هر ماه و علاوه بر آن یکی از صور مهم آسمان است.

به امید پر ستاره شدن آسمان شما

 

صورت فلکی دب اصغر(خرس کوچک  . Ursae minoris )

 

امشب شما این صورت را از ابتدای شب تا صبحدم می توانید مشاهده کنید کافی است که به  طرف شمال بیایستید. اگر در مناطقی با آلودگی نوری کم باشید دیدن آن بسیار ساده است اما در شهر های بزرگ این کار کمی سخت می شود. سعی کنید آن را پیدا کنید البته پیدا کردن این صورت به وسیله ی صورت فلکی دب اکبر به راحتی انجام می شود چرا که دب اکبر حتی در شهر های بزرگ هم به آسانی قابل دید است.

همان طور که در شکل زیر می بینید اگر ستاره ی  دبه را ادامه دهید به ستاره ی قطبی خواهید رسید.(لطفا امشب این صورت را در آسمان بیابید.

برای دیدن عکس ها به ادامه بروید

ادامه مطلب ...

---

صورت فلکی های امشب نویسنده: F.Heidari - جمعه ۱ آذر ۱۳۸٧

سلام

چون دلم نمی خواست چراغ وب لاگم خاموش باسه اومدم.

از همه عذر خواهی می کنم چون خیلی وقتم پره

اگه فرصت کنم سعی می کنم زودتر آپ دیت کنم.

فعلا آسمون امشبو از من داشته باشید تا بعد

اگه الان به سمت جنوب بیاستید صورت فلکی های که در ناحیه دید شما تا بالای سر شما قرار می گرند به صورت زیر است:(البته من صورت فلکی های که در افق دیده می شوند رو نمی نویسم چون دیدنشون در شهر غیر ممکنه)

صورت فلکی حوت و یه کم بالا تر فرس اعظم  و کمی بالتر به سمت غرب

صورت فلکی ذجاجه  و بین صورت فلکی فرس اعظم و صورت فلکی ذجاجه یه کم پایین تر صورت فلکی دلفین هستش که پیدا کردنش یه خورده سخته.

در ادامه ی صورت فلکی فرس اعظم به سمت پایین و شرق میشه صورت فلکی ذات الکرسی رو پیدا کرد.

از جمله سیاره های در آسمان میشه به مشتری اورانوس نپتون که البته پیدا کردن دوتای آخر  به خاطر کوچک بودنشان به این راحتی ها نیست.

 

---

آموزش موشک نویسنده: F.Heidari - جمعه ۱ شهریور ۱۳۸٧

موشکهای فضایی مانند موشکهای آتش بازی عمل می‌کنند. سوخت با ماده‌ای به نام اکسنده که حاوی گاز تسریع کننده احتراق یعنی اکسیژن است، ترکیب می‌شود.

 آن گاه این ترکیب که یک پیشران  محسوب می‌شود ، می‌سوزد و گازهای داغی را تولید می‌کند، این گازها منبسط شده ، از طریق یک دماغه خارج و باعث می‌شوند موشک به طرف بالا حرکت کند. این واکنش برای اولین بار در قرن هفدهم توسط دانشمند انگلیسی ، اسحاق نیوتن ، در قانون سوم حرکتش بیان شد. او اظهار داشت که برای هر عملی (خروج گازها در اینجا) عکس العملی است مساوی و مخالف جهت آن (در اینجا ، حرکت موشک) نیرویی که یک موشک را به طرف جلو حرکت می‌دهد، نیروی پیشران نامیده می‌شود. قدرت نیروی پیشران به سرعت خارج شدن گاز خروجی بستگی دارد. نیروی پیشران به موشک شتاب داده ، باعث افزایش سرعت آن می‌شود. مقدار شتاب نیز بستگی به جرم موشک دارد. هر چه موشک سنگینتر باشد، برای رسیدن به فضا ، به نیروی پیشران بیشتری نیاز است. تا وقتی که موتورهای موشک ، روشن و در حال تولید نیروی پیشران هستند، شتاب فضا پیما نیز هر لحظه زیادتر می‌شود.موتور موشک یا از پیشران مایع استفاده می‌کند یا جامد ، اما بعضی اوقات ، یک موشک کامل ممکن است. در مراحل مختلف از هر دو نوع پیشران استفاده کند. کارشناسان موشکهایی را پیشنهاد کرده‌اند که از انرژی اتمی به عنوان سوخت استفاده می‌کنند، چرا که آنها از نظر مصرف انرژی بسیار مقرون به صرفه‌اند. اما ترس از خطر استفاده از سوخت اتمی مانع استفاده از این موشکها شده است.

20

موشکهایی با سوخت پیشران جامد:سوختهای پیشران از یک نوع سوخت و یک اکسنده تشکیل شده‌اند. برای روشن شدن موشک ، کافی است یک جرقه کوچک سوخت پیشران آنرا آتش بزند. سوخت آتش گرفته تا آخرین قطره می‌سوزد. گازهای حاصل از سوخت پیشران را از طریق دماغه انتهایی موشک خارج می‌شوند. اولین موشکها را احتمالا در قرن یازدهم میلادی در کشور چین ساخته‌اند. آنها موشکهایی بودند که از سوخت پیشران جامد استفاده می‌کردند. سوخت موشک یک نوع باروت بود که از مخلوطی از نیترات پتاسیم ، زغال چوب و سولفور تشکیل شده بود.موشکهایی که از سوخت پیشران جامد استفاده می کنند، اغلب به عنوان موشکهای تقویت کننده‌ای استفاده می‌شوند که نیروی اولیه موشکهای بزرگتر را تأمین می‌کنند. موشکهای بزرگتر خود از سوخت پیشران مایع استفاده می‌کنند. بزرگترین موشکهای مصرف کننده سوخت جامد با 45 متر ارتفاع جزء موشکهای تقویت کننده شاتل فضایی ایالات متحده محسوب می‌شوند. آنها حاوی 586500 کیلوگرم (2/1 میلیون پوند) سوخت پیشران هستند که بطور متوسط 13 میلیون تن (5/3 میلیون پوند نیرو) نیروی پیشران را تولید می‌کنند.این موشکها را طوری طراحی کرده‌اند که بعد از اتمام سوخت و افتادن در دریا ، از دریا بیرون کشیده شده ، دوباره برای مأموریتهای بعدی سوختگیری می‌شوند. ساخت موشکهایی که از سوخت جامد استفاده می‌کنند چندان دشوار نیست. آنها مقدار زیادی نیروی پیشران را در یک مدت زمان کم تولید می‌کنند. تنها ایراد این نوع موشکها این است که بعد از روشن شدن به راحتی خاموش نمی شوند. به عبارت دیگر ، نمی‌توان آن را به آسانی تحت کنترل درآورد.

نیروی پیش برنده

شاتل فضایی ایالات متحده از موشکهای تقویت کننده عظیم الجثه‌ای برخوردار است که از سوخت پیشران جامد استفاده می کنند. این پیشران از پرکلرات آمونیم به عنوان اکسنده و پودر آلومینیوم به عنوان سوخت تشکیل شده است.

موشکهای با سوخت مایع

اکثر موشکهایی که از آنها در پروازهای فضایی استفاده می‌شود، از سوخت پیشران مایع بهره می برند. سوخت و اکسنده که در مخزنهای جداگانه‌ای نگهداری می‌شوند، هر دو مایع هستند. پمپهای قدرتمندی آنها را به محفظه احتراق می‌برند؛ در آنجا آنها باهم ترکیب شده ، شروع به تولید گازهای خروجی می‌کنند. گازهای مذکور نیز به نوبه خود از دماغه انتهایی موشک خارج می‌شوند. بعضی از موشکها از یک ماده قابل اشتعال سریع برای شروع احتراق استفاده می‌کنند. سوخت پیشران سایر موشکها هگام ترکیب سوخت و اکسنده شروع به احتراق می‌کند.

فرآیند احتراق پیشران مایع

اکسنده و سوخت باهم ترکیب می‌شوند و در محفظه احتراق شروع به سوختن می‌کنند. سپس گازهای خروجی حاصل از فرآیند احتراق از دماغه خارج و به عنوان نیروی پیشران ، موشک را به طرف جلو حرکت می‌دهند.

مراحل مختلف یک موشک

برای سفر به فضا ، یک موشک چند مرحله‌ای مورد نیاز است. هر کدام از این مراحل یک موشک جداگانه محسوب می‌شود که هم دارای منبع سوخت است و هم موتور. بسته به وزن محموله ماهواه ، از موشکهای تقویت کننده‌ای در کنار مراحل مختلف موشک برای افزایش نیروی موتورها استفاده می‌شود. مرحله اول ، کل موشک را از زمین بلند می‌کند و به محض اتمام سوخت از بقیه موشک جدا شده، به زمین سقوط می‌کند. آنگاه موتور مرحله دوم روشن می‌شود. بخاطر وزن سبکتر موشک در این مرحله ، شتاب موشک نیز بیشتر می‌شود؛ این سیر صعودی شتاب با جدا شدن هر مرحله از موشک ادامه می‌یابد. مرحله پایانی موشک قسمت حامل ماهواره را به فضا و به طرف مقصدش حمل می کند.

منبع:roshd.ir

نویسنده :فاطمه حیدری

 

---

رگبار پرساووشی : آتش بازی سما وی نویسنده: F.Heidari - جمعه ۱ شهریور ۱۳۸٧

از 18 تا 24 مرداد ماه :

 رگبار شهابی پرساووشی در آسمان این شبها، یکی از زیباترین مناظر را تشکیل می دهد.آنچه که این شبها را می تواند دلپذیر تر نماید استقرار رصد کنندگان در مکان صحیح و رصد در تاریخ و زمان مناسب می باشد،ضمن اینکه ممکن است کار به تماشای مناظر بسیار زیبا نیز ختم شود. از ساعاتی بعد از نیمه شب تا سحرگاه روز 21 مرداد ، بهترین ایامی خواهد بود که بتوان رگبار شهابی پرساووشی را در آسمان مشاهده کرد. باید امیدوار بود که ماه درخشنده ای هم در آسمان نباشد، تا امکان دیدار شهابهای کم فروغ میسر باشد. اما اگر ماه هم باشد،باز میتوان شهابهای درخشنده تر را در آسمان دید. رگبار شهابی پرساووشی یکی از معروفترین بارشهای شهابی سال است. علت این است که این حادثه در وسط تابستان رخ می دهدکه امکان دارد بعضی از مردم خارج از منازل خود بوده و بخواهند به آسمان هم سری بزنند. اما علت واقعی مربوط به فعالیت این رگبار است.در حقیقت این رگبار زمانی هم به عنوان زیبا ترین شهاب باران سال بوده است. اما در سالهای اخیر رگبار شهابی جوزایی که در آذر ماه اتفاق می افتد، آن را به کناری رانده است. به هر تقدیر رگبار شهابی پرساووشی به طور سنتی دارای تعداد زیادی شهاب درخشان می باشد، که ممکن است به طور زیبایی در هوا منفجر شوند و از خود قطعاتی را جدا کرده و گاهی دمهای کوتاه دود مانندی از خود نشان دهند«این مورد به نام دنباله دودی خوانده می شود » درخشان ترین شهابهای این رگبار ممکن است از روشنترین ستارگان آسمان هم درخشنده تر باشد. بسیار مشکل خواهد بود که با توجه به شرایط محیطی محل رصد« درجه ی آلودگی نوری و میزان ابر » ، تعداد دقیق شهابهای قابل دید را پیش بینی کرد. اگر در زمان شهاب باران، ماه در آسمان نباشد شما باید بین 20 تا 30 شهاب در ساعت را قبل از سحر در آسمان روز 21 مرداد ببینید.در این زمان نقطه ی نور باران رگبار ، بر بالای سر قرار دارد.اگر خطوط ترسیمی شهاب ها در آسمان را به عقب ادامه دهید به نقطه ای در آسمان می رسید که دقیقا در شمال شرقی « خوشه ی جفتی » در صورت فلکی پرساووش است. گبار شهابی پرساووشی حاصل برخورد به جا مانده های دنباله دار سویفت-توتل است که برای اولین بار در سال 1862 میلادی در آسمان مشاهده شده است. ستاره شناسان ، دوره ی گردش آن را 120 سال تعیین کرده اند و این بدان معناست که باید پس از هر 120 سال این دنباله دار به نقطه ی قبلی خود باز گردد. اما در سال 1982 سویفت-توتل این کار را نکرد و به نقطه ی مورد انتظار باز نگشت و در سالهای نزدیک به این تاریخ هم در آسمان دیده نشد. در سال 1991 رگبار پرساووشی از خود فعالیت بیشتری نسبت به سال قبل نشان داد و این دلیلی بود که عده ای گمان برند این دنباله دار ، سال بعد یعنی 1992 بر خواهد گشت. در حقیقت این اتفاق هم افتاد و در ماه پایانی سال 1992 «دسامبر » دنباله دار از نزدیکی خورشید عبور کرد و در اوت 1993 «مرداد 1372 » جلوه خاصی را به عنوان فعالترین رگبار قرن از خود به جا گذاشت. اگر آسمان محل زندگی شما احتمالا در 21 مرداد ابری بود ، نا امید نشوید ، زیرا این رگبار برای مدت یک ماه فعال خواهد بود ، لذا از یک هفته قبل تا یک هفته بعد ، حالت حداکثر را کم و بیش دارد و برای رصد کنندگان شهابها ، فرصت خوبی محسوب می گردد. در ساعات اولیه ی بامداد « از حدود ساعت 4 تا روشن شدن هوا » به بیرون از شهر بروید و بر بالای سر خود به سمت شمال شرقی نگاه کنید و از دیدن شهابها لذت ببرید.

 رگبار امسال :

بارش شهابی پرساووشی 27 تیر هر سال همزمان با برخورد زمین با توده ذرات فعال می شود و تعداد شهابهای آن به تدریج افزایش می یابد تا در حوالی 22 مرداد به اوج خود می رسد. در این هنگام زیر آسمان تاریک می توان شاهد 60-40 شهاب در ساعت بود.پس از آن تعداد شهابها به تدریج کاهش می یابد تا اینکه در 3 شهریور با خروج زمین فعالیت آن به پایان می رسد. امسال اوج بارش شهابی پرساووشی صبح  22 مرداد اتفاق می افتد. کانون بارش در ساعت 9 شب طلوع می کند و تا صبح در بالای افق قرار خواهد داشت. بنابراین پیشنهاد می شود رصد اصلی را از شامگاه 21 مرداد تا صبح 22 مرداد انجام دهید. امسال نور ماه هیچ مزاحمتی برای رصد نخواهد داشت و اگر مکان رصدتان تاریک و به دور از نور باشد، شاهد شهابهای زیادی خواهید بود.

منبع:راهنمای هفتگی آسمان شب و parssky

نویسنده:سهیلا بهرامی

---

  نویسنده: F.Heidari - جمعه ۱ شهریور ۱۳۸٧

شهاب ها

شهاب ها اجرام بسیار ریز به اندازه ی یک دانه ی شن و گاهی به اندازه ی یک دانه ی ریگ اند.این اجسام هنگام عبور از جو به علت گرما یونیزه می شوند و در نتیجه ی آن الکترون از دست می دهند و به همین دلیل است که هنگام عبور از جو جرقه ای می زنند و می سوزند.آن چه ما در آسمان می بینیم  خط روشنی است که مانند تیر از برابر دیدگان ما عبور می کند و خود جسم نیست.اگر این شهاب ها کمی بزرگتر باشند منظره ای زیبا را خلق می کنند اگر هنگام عبور از جو کاملاً نا بود نشوند و روی زمین بیفتند به آن ها شهاب سنگ می گویند.شهاب سنگ ها نسبت به ناظر های زمینی زیاد دور نیستند چیزی حدود 160km  و حتی نزدیک تر است. تا چندی پیش شهاب سنگ ها منابع پرارزشی برای مطالعات فرازمینی بود این که دانشمندان با بررسی های لازم پی به حیات در سایر مناطق فرا زمینی ببرند.این شهاب ها از 18 نوع آمینو اسید تشکیل شده اند که 6 نوع آن ها آمینو اسیدهایی است که در پروتئن سلول های موجودات زنده یافت می شوند.مشاهده ی شهاب ها در همه ی شب ها امکان پذیر است اما به شرط آن که به دور از آلودگی های نوری شهر باشیم.درخشندگی شهاب هایی که مشاهده می کنیم به سرعت آن ها به هنگام ورود به جو بستگی دارد. به همین دلیل است که بهترین زمان برای مشاهده ی شهاب ها نیمه شب و سپیده دم است، زیرا در این زمان شهاب ها در خلاف جهت حرکت زمین به دور خورشید وارد جو می شوند و در نتیجه سرعت بیش تری دارند ولی قبل از نیمه شب چون شهاب ها با حرکت زمین جلو می روند و وارد جو می شوند سرعت کم تر و در نتیجه درخشندگی کم تر است.

رگبار های شهابی: در بعضی شب ها تعداد شهاب هایی که در آسمان مشاهده می کنین بیش تر از حد معمول است.اگر خط روشن این شهاب ها را در خلاف جهت حرکتشان ادامه دهیم همه ی آن ها یکدیگر را در یک نقطه قطع می کنند که به آن نقطه ی نورباران آسمان می گویند البته این اتفاق صرفاً یک اشتباه دیداری است و این شهاب ها در مسیر های موازی حرکت می کنند و این که ما آن ها را می بینیم  که در یک نقطه یکدیگر را قطع می کنند همان پدیده ی آشنای پرسپکتیو است.اسم رگبارهای شهابی از صورت فلکی که نقطه نورباران از نظر ناظر زمینی نزدیک آن است گرفته شده است.با تحلیل مدار این ذرات می توان به این نکته پی برد که این شهاب ها با یکدیگر ارتباط دارند و حتی می توان گفت که به دنباله داری که از آن مسیر عبور کرده نیز مربوط است چون زمین مدار دنباله دارها را هر ساله در زمان خاصی قطع می کند و مشاهده ی این رگبار ها ی شهابی نیز هر ساله در زمان خاص قابل پیش بینی درست است . وقتی که زمین از میان گره ای از این شهاب ها عبور می کند منظره ای زیبا در آسمان قابل مشاهده است.و همین دلیل آن است که در خلال یک سال برخی از رگبار های شهابی از ابهت بیش تری برخوردار هستند.

منبع شهاب ها: منبع این مواد همان طور که گفته شد از فضایی خارج از زمین است که در بیش تر موارد قطعه ای جدا شده از دنباله دارها هستند.ستاره های دنباله دار هنگام عبور از کنار خورشید به دلیل گرمای خورشید مواد یخی از هسته ی آن ها جدا می شود و گرد و غبار و ذرات جامد پاشیده می شود و در اطراف دنباله دار پخش می شود. این قطعات کوچک و جامد بسیار شکننده اند. حدود 99 درصد از کل شهاب ها از دنباله دارها سرچشمه می گیرند اما شهاب هایی که بزرگ ترند  و در هنگام عبور از جو نجات پیدا می کنند و به زمین می رسند مربوط به قسمتی از سیارک ها هستند.

جنس شهاب سنگ ها: شهاب سنگ ها از  کانی ساخته شده اند مانند بسیاری از سنگ های زمینی که از کانی هستند. شهاب سنگ ها را بر اساس نوع عناصر سازنده ی آن ها به سه دسته ی کلی تقسیم می کنند.1-سنگی 2- آهنی 3- سنگی – آهنی.1- سنگی:این شهاب سنگ ها همان طور که از نامشان مشخص است از کانی های سنگی ساخته شده اند و عموما از عناصری مثل :سیلیسیم، منیزیم، کربن، آهن و آلومینیوم و دیگر فلزات ساخته شده اند و به همین دلیل شباهت فراوانی به سنگ های زمینی دارند  ولی چگال تر از سنگ های زمین اند.92 درصد از کل شهاب سنگها از این نوع هستند.2-آهنی:این شهاب سنگ ها از جنس آهن و نیکل هستند که گاهی نیز درصد کمی کبالت و دیگر عناصر را نیز در خود دارند این شهاب سنگ ها درصد 6-5 را به خود اختصاص داده اند.

-آهنی-سنگی:این شهاب سنگ های کم یاب و نادر که 2-1 درصد از شهاب سنگها را تشکیل می دهند به دو نوع:1-پالازیت ها 2- مزوسیدریت ها تقسیم می شوند.جنس آن ها از آلیاژ آهن- نیکل است.

نویسنده:فاطمه حیدری

---

عظمت در ورای چشمان توست« اشاره ای مختصربه ابعاد عالم و فواصل » نویسنده: F.Heidari - جمعه ۱ شهریور ۱۳۸٧

 

  در طول زندگی ام، هر چند چیزی بیش نیست، حتی یکبار به کسی برخورد نکردم که به آسمان نگاه کرده باشد و ابراز شگفتی ننموده باشد و تازه این نگاهی اجمالی به آسمان و عظمت و شکوه سیاهی و نور است! آنچه این مردم را متحیر می کند تعداد بی شمار ستارگان است و این در حالی است که اکثر ما در درون محاصره ی آلودگی نوری و کاهش نور ستارگان قابل رویت در آسمان شاهد آن می باشیم! حال آنکه آسمان مناطق بکر و دست نخورده چیزی دیگری است!بارها و بارها هریک از ما در برخورد با اعداد و ارقام بسیار زیاد با این حرف روبرو شده ایم که می گویند رقمش نجومی است ! اما چه چیز در نجوم و اعداد وارقام آسمان نهفته است که این چنین خودنمایی می کند !

 بهتر است از زمین شروع کنیم ، از زمانی که برای کاری وارد شهر کوچکمان شده ایم و خیابانی را پیاده می پیماییم پاهایمان از خستگی ابراز ناتوانی می کنند این تازه خیابان کوچکی در دل شهری است که همانند نقطه ای و یا حتی کوچکتر در دل نقشه ی کشورمان نمایان است و کشور ما جزئی از قاره ی پهناور آسیا و آن هم جزئی از کره ی زمین است.بزرگترین دایره ی محیط هر کره دایره ای موسوم به دایره ی عظیمه است و کره ی زمین ما هرچند کره ی کاملی نیست و در امتداد استوا کمی پهن تر است با این حال ما آنرا کره ای فرض می کنیم با دایره ی عظیمه ای که همان استوا است به طول 40000 کیلو متر.

« نور در یک ثانیه می تواند هفت بار دور زمین گردش کند »ماه نزدیکترین جرم آسمانی به ما 360000 کیلومتر از ما فاصله دارد و نور با سرعت 30000 کیلومتر بر ثانیه حدود 1.2 ثانیه طول می کشد تا این مسافت را بپیماید.کره ی زمین به عنوان سومین سیاره ی نزدیک به خورشید چیزی حدود 150000000 کیلومتر از خورشید فاصله دارد. نور چیزی حدود 8 دقیقه و 20 ثانیه  طول می کشد تا این مسیر را بپیماید یعنی ما هر وقت به خورشید نگاه می کنیم ، 8دقیقه و 20 ثانیه ی قبل آنرا می بینیم.

در نجوم به هر 150000000 کیلومتر که همان فاصله ی متوسط زمین تا خورشید است یک واحد نجومی یا یک « Au  » گفته می شود.فاصله ی آخرین سیاره از خورشید چیزی حدود « Au 40 » است و اگر نور بخواهد خود را به آخرین سیاره برساند حدود 6 ساعت در راه است.این تازه گام کوچکی بود، خروج از منظومه ی شمسی .تمام آنهایی که به آسمان نگاه کردند همه ی این ستاره ها را در یک اندازه دیده اند گویی که همه ی آنها در یک فاصله به کره ای بالای سر ما چسبیده اند ! به این دیدی که به طور ظاهری از زمین داریم دید زمین مرکزی می گویند و همین که ما احساس می کنیم همه ی ستارگان در یک فاصله از ما قرار دارند به خاطر همین خطای دید ماست که از زمین و از زیر لایه های متعددجو به آسمان می نگریم. چون برای سفرهای بعدی دیگر واحد AU مناسب نیست. واحد دیگری را منظور می کنیم سال نوری! اشتباه نکنید این واحد زمان نیست بلکه واحدی است برای سنجش فاصله ها . سال نوری یعنی فاصله ای را که نور با سرعت 300000 کیلو متر بر ثانیه در مدت یک سال می پیماید این فاصله حدود 9500 میلیارد کیلو متر است! یا به عبارتی دیگر9500000000000 متر !آنرا مقایسه کنید با طول خیابانی که پیمودن آن شما را خسته می کرد ! جالب توجه این است نزدیکترین ستاره به ما پروکسیما قنطووس است که 4.3 سال نوری از ما فاصله دارد و ما در کهکشانی موسوم به کهکشان راه شیری قرار داریم که طول آن صد هزار سال نوری است!

هم چنین این کهکشان 30000 سال نوری قطر دارد! فاصله ی عظیمی است! و اما نزدیکترین همسایه ی ما کهکشان آندرومدا است چه فکر می کنید؟ چه قدر فاصله ؟ این نزدیکترین همسایه در حقیقت 2.5 میلیون سال نوری از ما فاصله داردیعنی زمانی که ما به آندرومدا نگاه می کنیم به 2.5 میلیون سال پیش نگاه می کنیم ، شکلی که این کهکشان در 2.5 میلیون سال پیش داشته است!ما و آندرومدا و چند کهکشان دیگر عضو گروهی هستیم به نام خوشه ی محلی که چندی بیش از 6 میلیون سال نوری و گروه محلی نیز خود عضوی از گروه بزرگتری به نام ابر خوشه هاست. حال آنکه میلیون ها کهکشان در سراسر عالم وجود دارند و هریک میلیارد ها ستاره در خود جا داده اند و بسیاری از این ستارگان ، سیاراتی نظیر سیاره ی ما در پیرامون خود دارند! تازه این گوشه ای از مرز قابل رویت جهان ماست. حال تصور کنید که خود در کجا زندگی می کنید در خانه ای به مساحت نهایتا چند صد متر مربع و در حالی که زمانی که ایستاده اید چیزی بیش از چند سانتی متر مربع را در زیر پاهایتان اشغال نمی کنید!  

نویسنده:پانته آ نیک زاد چالش تری

---

کسوف نویسنده: F.Heidari - دوشنبه ۱٤ امرداد ۱۳۸٧

کسوف:

حدود 29 روز زمان نیاز است تا ماه یک بار زمین را دور بزند. دو یا سه بار در هر سال ماه در مسیر خود، مستقیماً از فاصله میان زمین و خورشید می گذرد. در این هنگام گرفت خورشید رخ می دهد.

انواع کسوف:

کسوف کامل:

یک کسوف کامل هنگامی اتفاق می افتد که زمین، ماه و خورشید، در حالی که ماه در وسط قرار گرفته، در یک صف قرار بگیرند. این پدیده در هر 5/29 روز اتفاق می افتد یعنی هنگامی که ماه نو می شود. اما ماه با 5 درجه انحراف نسبت به مدار زمین به دور آن می گردد که این باعث می شود که ماه در بیشتر مواقع بالاتر یا پایین تر از زمین و خورشید قرار بگیرد. تنها هنگامی کسوف اتفاق می افتد که ماه روی خط مرکزی زمین و خورشید قرار گیرد و هر بار کسوف کامل تنها در یک مسیر باریک روی زمین که در سایه ی کامل ماه قرار دارد اتفاق می افتد.هنگامی که خورشید کاملا می گیرد هاله ی سفید و درخشانی در اطراف خورشید نمایان می شود که این همان تاج خورشیدی است و حلقه ی سرخ رنگ اطراف خورشید گویای وجود فام سپهر است.

کسوف حلقه ای:

این کسوف زمانی رخ می دهد که زمین به خورشید بسیار نزدیک و از ماه دورتر باشد.در این نوع کسوف ماه قرص خورشید را به طور کامل نمی پوشاند بلکه حلقه ی درخشانی از نور خورشید دور تا دور ماه را می پوشاند.

کسوف جزئی:

در گرفتگی جزئی به میزان درصد گرفتگی ماه خورشید را می پوشاند که  به این دلیل است که آن منطقه در نیم سایه قرار گرفته و هر چه به مناطقی که توسط سایه پوشیده می شوند  نزدیک تر باشد درصد گرفتگی بیش تر شده و سرانجام در سایه به کسوف کامل می رسد .

---

ماهواره نویسنده: F.Heidari - پنجشنبه ٦ تیر ۱۳۸٧

 

---

تاریخچه ی ساعت آفتابی نویسنده: F.Heidari - پنجشنبه ٦ تیر ۱۳۸٧

 

---

صورت های مهم اردیبهشت ماه نویسنده: F.Heidari - شنبه ٢۱ اردیبهشت ۱۳۸٧


عوا(گاو چران)Boots
در اسمان بهاری صورت فلکی بزرگ عوا یا گاوچران موضع خوبی دارد. پیدا کردن ان به لحاظ قرار گرفتن در کنار دب اکبر کار ساده ای است. در نوشته ها واساطیر امده است که عوا و دب اکبر ارتباطی ناگسستنی دارند.
در بعضی افسانه ها گفته شده که عوا مانند مردی درحال شخم زدن یاراندن یک ارابه است در صورتی که در پاره ای دیگر از نوشته ها ان را چوپان یا شکارچی که خرس بزرگ را دنبال می کند می دانند .درخشنده ترین ستاره ی این صورت فلکی سماک رامح است که در یونانی واژه ای به معنای "خرسبان" به ان اطلاق می شود. ن ستاره که طلوع و غروبش راهنمای تغییر فصل بود برای یونانیان باستان اهمیت داشت. در روزگار ما نیزظهور مجدد سماک رامح در اوایل شب پیش درامدی برای رسیدن بهار است .ستاره ی سماک رامح با قدر منهای 05ر0 چهارمین ستاره ی درخشان کل اسمان محسوب می شود وتقریبا از نسر واقع هم درخشان تر است.اگر به این ستاره با دقت نگاه کنیم ملاحضه می شود که نارنجی فام است وشکوه ان وقتی با دوربین دیده می شود بیشتر می شود . سماک رامح در طبقه بندی از نوع ستاره های ابر غول سرخ محسوب می شود و رنگ ان متمایل به نارنجی است چرا که حرارت سطحی ان کم ودر حد دوسوم خورشید است. این ستاره با قطر 27 برابرخورشید واقعا یک ابر غول است. این ستاره 100 بار بیشتر از خورشید نور افشانی می کند 37 سال نوری از ما فاصله دارد. هرچند که سماک رامح بسیار بزرگ تر و درخشنده تر از خورشید است اما جرمش در واقع معادل ان است . پس چرا این دو ستارخ این همه متفاوتند؟علت ان است که سماک رامح به پایان عمر خود رسیده در حالی که خورشید در میان سالی است . این ستاره ها در پیری متورم می شوند وبه صورت غول سرخدر می ایند. زمانی نیز خورشید ما به یک غول سرخ تبدیل خواهد شد اما این اتفاق به این زودی بلکه چند هزار میلیون سال دیگر رخ خواهد داد. بنابراین وقتی به سماک رامح نگاه می کنید درحقیقت به این می ماند که خورشید خودمان را در 5000 میلیون سال دیگر نظاره می نمایید..زمانی خورشید به یک غول سرخ تبدیل وزمین و حیات روی ان سوخته وخاکستر می شود. شاید سماک رامح هم زمانی دارای حیات بوده است.عوا به لحاظ داشتن ستاره های دوتایی بسیار جالب است اما تفکیک انها باتلسکوپ های کوچک به لحاظ نزدیک بودن انها به یکدیگر مقدور نیست.یکی از ستاره های مورد نظر اپسیلون عوا است. با چشم غیر مسلح قدر ان معادل 2ر 4 است اما در واقع این ستاره شامل یک غول با قدر 2 ر5 ویک همدم سبز-ابی با قدر 4ر7است.فاصله انها برابربا2ر9ثانیه قوسی ومناسب برای تفکیک با تلسکوپ های دارای عدسی 50 میلی متر است. اما در عمل تفاوت درخشندگی باعث می شود که برای تفکیک این دو ستاره از هم تلسکوپ 75 میلی متری به کار برده شود.زیرا نور زیاد ستاره ی اصلی مانع دید دیگری می شود. برای تفکیک این دوشرایط جوی مناسب وبزرگنمایی زیاد مورد نیاز است. یک راه حل ساده تر ان است که ابتدا به ستاره ی کاپای عوا در قسمت شمالی صورت فلکی نگاه کنیم که شامل ستاره های سفید از قدر پنجم و هفتم وبا تلسکوپ های کوچک هم قابل تفکیک است . پی عوا در جنوب صورت فلکی مشابه ستاره قبلی اما نزدیکتر است . برای مشاهده ی یک دوتایی گرم وداغ دیگرمی توانید به کیسی عوا با قدر 5 به رنگ طلایی –زرد وهمدم نارنجی اش در قدر 7 نگاه کنید که هر 150 سال یک بار به دور ستاره ی اصلی می گردد. رنگ های مشخص انها بسیارجذاب است.اگرستاره ی پیچیده تری را بخواهیم باید به ستاره ی سفید مو عوا مراجعه کنیم که نام ان القطر بوس ودر عربی به معنی چوب دستی سر کج چوپان است. اما این همدم خود یک دوتایی نزدیک به هم است که هر 250 سال یک بار بر گرد هم می گردند. برای مشاهده ی مجزای انها باید از تلشکوپ های 75 میلی متری با بزرگنمایی زیاد استفاده کرد.
سنبله یا دوشیزه (خوشه)
“Virgo”
در این ماه حدود ساعت 10 شب در بخش جنوبی دومین صورت فلکی بزرگ سراسر اسمان به نام سنبل یا دوشیزه قرار گرفته است . این صورت فلکی به شکل یک دوشیزه یا خوشه گندم تصورمی شود وستاره ی درخشان ان سماک اعزل است.به این ترتیب این صورت فلکی در اساطیر الهه ی "درو" و معادل رب زمین یا الهه گندم بوده است. اما نقش دیگر سنبله به عنوان الهه قضاوت است. در این صورت می توان رابا ترازویی دردست که همسایه اش میزان ان را مجسم می کند تصور کرد. صورت فلکی سنبله بر خلاف اندازه ی بزرگ ان چندان واضح یا با شکوه نیست .البته ستاره ی ابی- سفید سماک اعزل از قدر یکم در این مورد مستثنی است . در حقیقت سماک اعزل دو برابر بیشتر ازشعرای یمانی داغ تر است و100 برابر هم بیشتر از ان تابندگی دارد .
با این حال در اسمان ما کم فروغ تر از شعرای یمانی است چرا که فاصله ی ان بسیار زیاد و حدود 260 سال نوری است. سنبله دارای یک ستاره ی دو تایی بسیار زیبا به نام گامای سنبله است که به زاویه العوا که الهه رومی غیب گویی است شهرت دارد. گامای سنبله با چشم عادی ستاره ای از قدر 2ر7 است اما در واقع خود شامل دو ستاره ی سفید مشخص هرکدام با قدر 3ر5 است که هر 169 سال یک بار به دور هم می گردند
حرکت مداری انها با تلسکوپ های کوچک هم محسوس است . در حال حاضر این دو ستاره در فاصله کمتری نسبت به هم قرار گرفته اند به طوری که تفکیک ان دو از هم کار مشکلی است . این دو ستاره در سال 2005 به نزدیک ترین فاصله به یکدیگر رسیدند. پس از ان رفته رفته از هم فاصله میگیرند و از سال 2012 با تلسکوپ های کوچک قابل تفکیک می شوند. از گروه های مخفی در این صورت فلکی خوشه ی کهکشانی ان در مرز شمالی با صورت فلکی گیسوی برینکه است . این خوشه به تنهایی دربردارنده ی 3000کهکشان است و مرکزیت ان در کهکشان است. غول پیکری بیضوی واقع شده که با تلسکوپ های کوچک وحتی دوربین های دو چشمی به صورت مه الود با قدر نهم قابل دید است.ستاره شناسان این کهکشان را به عنوان یک منبع قوی رادیو یی در سنبله شناسایی کرده اند.
(M87)
عکسبرداری نشان می دهد که گازهایی نورانی از آن فوران می کند که این می تواند نشان دهنده ی حوادثی نظیر انفجار در گذشته ی این کهکشان باشد . فرضیه ای فعالیت را مربوط به حضور یک حفره ی سیاه بسیار چگال در مرکز این کهکشان می داند.خوشه ی سنبله به خصوص از لحاظ نزدیک بودن کهکشان هایش به ما جالب است. بیشتر یا شاید تمام کهکشان های این خوشه کم بیش یک اندازه اند . کهکشان ما یعنی راه شیری متعلق به مجموعه ای به تعداد حدود 30 کهکشان است که گروه محلی نامیده می شود .
.
و بر اساس نظریه ی بعضی از ستاره شناسان این گروه محلی خود عضوی از ابر خوشه ای محلی است که مرکز ان در مر کز خوشه ی محلی قرار دارند .فاصله ی خوشه ی سنبله با کمک تلسکوپ های هابل معادل 50 میلیون سال نوری اندازه گیری شده . در چنیین فاصله ای هیچ یک از کهکشان ها بزرگ یا درخشنده به نظر نمی رسند .از دیگر کهکشان های نمایان در سنبله کهکشانی در مرز جنوبی با غرب است .
(M104)
شب این کهکشان یک مارپیچی از قدر هشتم است که به خوسه ی سنبله تعلق ندارد و با فاصله 30 سال نوری به ما نزدیکتر است.با این که یک کهکشان مارپیچی است اما چون ان را از پهلو می بینیم لذا با تلسکوپ های کوچک بیضوی به نظر می رسد . در تداوم عام این کهکشان به نام سومبررو(کلاه مکزیکی) معروف است.چون در عکسبرداری های طولانی مدت شبیه به یک کلاه دراز است.
_________________________________
منبع:
راهنمای ماهانه آسمان شب
Starry night(5)
نویسنده :شکوفه قرمزی

---

حرکات زمین نویسنده: F.Heidari - یکشنبه ۱ مهر ۱۳۸٦

امروز در مورد حرکات زمین بحث می کنیم.

زمین داری 5 نوع حرکت است:

1-حرکت چرخشی با وضعی(airculation):

2-حرکت گردشی یا انتقالی(rerolution): این حرکت در خلاف جهت عقربه های ساعت و به دور خورشید است.

3-حرکت رقص محوری یا ناوش(nutation):که به حرکت لنگ زدن زمین نیز معروف است.نیروی گرانشی ماه اجازه نمی دهد که چرخش زمین منظم باشد و موجهای کوچکی را در این چرخش به وجود می آورد.

4-حرکت منظومه ای:منظومه ی ما درون کهکشان دارای حرکت است که این حرکت حدود20km در ثانیه است. البته منظومه ی شمسی نسبت به ستارگانی که در کهکشان راه شیری قرار گرفته اند حرکت می کند.

5-حرکت کهکشانی

---

ستاره شناسی نویسنده: F.Heidari - چهارشنبه ٢۱ شهریور ۱۳۸٦

یه تحقیق در مورد شراره ها و زبانه ها داشتم که بد ندیدم تویه وب لاگم هم بذارم...امیدوام مفید باشه!

زبانه ها و شراره های خورشیدی فعالیتهای انفجاری در فام سپهر خورشیدند. تا مدتها بررسی فعالیتهای انفجاری جو خورشید فقط در هنگام خورشید گرفتگی ممکن بود. اما امروزه با استفاده از ابزارهایی می توان فام سپهر و فعالیتهای آن را در هنگام عادی نیز بررسی کرد.

زبانه ی خورشیدی
زبانه های خورشیدی ابرهای عظیمی بر بالای نورکره اند و هنگامی به وضوح دیده می شوند که در لبه های خورشید باشند. زبانه ها خمیده می شوند و به سطح خورشید باز می گردند . هنگامی که بر سطح نورکره دیده شوند به شکل مارپیچ های سیاهی بر قرص خورشید به نظر می رسند. از آنجا که این ابرها به نسبت سردند مقداری از نور خورشید را جذب می کنند و در زمینه ی خورشید نیز تیره به نظر می رسند. یکی از انواع معمولی و قابل مطالعه ی زبانه ها رشته نام دارد که به صورت بافتی طویل و تیره بر روی قرص خورشید دیده می شود.

شراره
لکه های خورشیدی که مانند جزایری شناور از طوفان های اکترومغناطیسی اند, عمدتا همراه با مناطقی فعال از تخلیه انرپی کمدوامند که آنها را شراره گویند. این پدیده همراه با لکه ها ایجاد می شود و گاهی تعداد آنها چنان زیاد است که بین دو لک نزدیک را پل می زنند و یا در کنار لکه های بزرگ صدها شراره کوچک ایجاد می شود.
شراره ها از هنگام تولد خود تا رسیدن به ماکزیمم چند دقیقه ای بیشتر عمر نمی کنند و اغلب در مدتی حدود یک ساعت از بین می روند. زمانی که شراره ها ظاهر می شوند انرپی در شکل های مختلف مانند پرتوایکس ,ماوراءبنفش ,تشعشعات مرئی ,پروتون های با سرعت زیاد و الکترون ها همگی از سطح خورشید خارج می شوند و گاهی قدرت بعضی شراره ها به 2 میلیون مگاتن ماده ی (تی ان تی) می رسد. در ششم مارس 1989 آثار قوی ترین شراره ها در 20 سال گذشته به ماهواره ها رسید و محاسبات نشان داد که در حالت ماکزیمم, درجه ی حرارت در پلایمای شراره تا 10 میلیون درجه کلوین رسیده است!
یک هفته بعد آثار این شراره ها به صورت طوفان های شدید در مغناطیس کره زمین دیده شد، شفق های قطبی پدید آورد و بعضی از ارتباطات رادیوئی را مختل کرد

در هنگام خورشید گرفتگی کلی زبانه ها به صورت نقاط درخشان قرمز رنگی در لبه قرص تیره خورشید دیده می شوند. اما در تصویرهای دقیق به صورت رشته های گازی بزرگی پدیدار می شوند. عقیده بر این است که زبانه ها نیز تحت تأثیر مناطق فعال مغناطیسی خورشید تشکیل می شوند و در بسیاری از موارد به لکه ها نزدیک هستند. طول عمر زبانه ها از چند روز تا چند ماه است. ارتفاع متوسط این فورانهای گازی حدود 30 هزار کیلومتر است.

اما در موارد استثنایی ارتفاع آنها به یک میلیون کیلومتر از سطح خورشید نیز می رسد. سرعت حرکت گازها در زبانه ها به طور متوسط به حدود 300 تا 400 کیلومتر در ثانیه می رسد. شراره ها نیز یکی از جالب توجه ترین فعالیتهای فام سپهر هستند. تفاوت شراره ها با زبانه ها در میزان درخشش واندازه و دوام آنهاست. شراره ها از زبانه ها کوچکترند و در حدود چند دقیقه به اوج میرسند و تا یک ساعت یا کمتر از بین می روند. اما در این مدت انرژی بسیار زیادی آزاد می کنند. در ناحیه ای که شراره خورشید رخ می دهد ممکن است دما به صد میلیون درجه سانتیگراد برسد. شراره ها از منابع قوی تابش پرتو ایکس محسوب می شوند و در مواردی پرتوهای ایجاد شده از آنها بر میدان مغناطیسی زمین نیز تا"ثیر می گذارند.

هنگام بررسی های سفینه پس از پرتاب دانشمندان توانستند منظره ی نزدیکی از فعالیت های شدید خورشیدی را به کمک اولین عکس هایی که رصد گاه A می فرستاد مشاهده کنند.
هنگامی که پوشش تلسکوپ قوی تصویر برداری فوق بنفش رصد گاه A به نام SECCHI در 4 DEC 2006 برداشته شد این دستگاه از منطقه ی بسیار فعالی در روی خورشید به نام AR903 که در ماه اخیر زبانه های خورشیدی شدیدی ایجاد می کر د عکس برداری نمود.

SECCHI(Sun-Earth Connection Coronal and Heliospheric Investigation) و یا بررسی ارتباط هاله ی خورشیدی و هلیوسفری زمین- خورشید وسیله ی عکس بردارای است که در هر دو سفینه قرار دارد و به وسیله ی آزمایشگاه تحقیقات دریایی آمریکا (NRL) در واشینگتن طراحی شده است.

چند روز بعد در طی دوره ای از فعالیت های غیر طبیعی خورشید رصد گاه A به وسیله ی یکی از دو طیف نگار نور سفید SECCHI برای هاله های خورشید عکس هایی از شراره ی خورشیدی تهیه نمود.

شراره های خورشید ابر های عظیمی از مواد در حالت پلاسما هستند که از اتمسفر خورشید به سمت فضا پخش می شوند و از عظیم ترین انفجارات درون منظومه ی شمسی اند. انرژی ان ها می تواند برابر با یک میلیارد مگا تن بمب هسته ای با شد.هنگامی که با سرعتی نزدیک 1.6 میلیون km به اتمسفر زمین بر خورد می کنند هاله های بسیار تماشایی ایجاد می کنند و به طوفان های مغناطیسی شدیدی منجر می شوند. ذرات پر انرژی درون این شراره ها می تواند باعث قطع برق اشکال در ارتباطات ماهواره ای و اسیب به فضانوردان شود.

 

---

ستاره شناسی نویسنده: F.Heidari - پنجشنبه ٢۱ تیر ۱۳۸٦
تیکو براهه رصد گر دقیق دانمارکی بود که وی به اعتقاد بر این داشت که سیارات همگی به دور خورشید و خورشید به دور زمین می گردد . و بعد از آن کپلر اعتقاد به خورشید مرکزی  و این که  مدار سیارات بیضی شکل است نه دایره ای! زیرا زمانی که به آسمان نگاه می کرد گاهی ستارگان را پر نور تر و گاهی کم نور تر مشاهده می کرد به همین دلیل بهترین شکلی که برای توانست برای مدارات در نظر بگیرد بیضی شکل بود.

 

یکی از خصوصیات مهم بیضی آن است که بیضی دارای دو کانون است.

 

خروج از مرکزی:

 

به نسبت فاصله ی بین 2 کانون بر طول قطر بزرگ گویند که با حرف e آن را نمایش می دهند.

 

اگر0= e باشد دو کانون بیضی رویه هم می افتند و این نشان دهنده ی آن است که شکل بیضی است.

 

اگر1>e<0 باشد شکل بیضی می شود.

 

اگر 1=e باشد شکل سهمی می شود

 

و در نهایت اگر 1<e باشد شکل هذلولی می شود.

 

---

ستاره شناسی نویسنده: F.Heidari - دوشنبه ٤ تیر ۱۳۸٦

آخرین اختر شناس و ریاضیدان دوره ی باستان بطلمیوس نام دارد . او در 140 میلادی در اسکندریه می زیست . وی نظریه ی زمین مرکزی ارسطو را کامل کرد. به این معنا که اعتقاد داشت اجرا آسمانی در مسیر های دایره ای به دور زمین می چرخند و زمین در مرکز قرار دارد.وی هم چنین اعتقاد داشت که سیارات در مدار خود حرکت رجعی نیز دارند به این معنا که این اجرام حرکاتشان تنها به سمت شرق نیست بلکه در فاصله های زمانی مسیر های متفاوتی را طی می کنند. ولی این حرکت با مسیر های دایره ای قابل توجیح نبود. وی اطلاعات نجومی خود را در کتاب مجسطی منتشر کرد که تا کنون جز کتابهای معتبر نجومی به حساب آمده .بعد از مرگ بطلمیوس نجوم عملاً در یونان متوقف شد.

 

بعد از بطلمیوس می توان به دانشمند لهستانی که در قرن 16 می زیست ، نیکولاس کپرنیک اشاره کرد. که او اعتقاد داشت که خورشید در مرکز قرار گرفته و سیارات به دور خورشید در حال گردش اند و نظریه ی خورشید مرکزی را ارائه داد ولی این نظرات تنها به صورت دست نوشته میان دوستان نزدیکش توزیع می شد. زیرا در آن زمان کلیسا ها به شدت با کسانی که بر خلاف نظریه ی بطلمیوس نظریه ارئه می دادند به شدت بر خورد می کرد و آن ها را مورد آزار و اذیت قرار میداد. کپرنیک بعد از چندین سال نوشته هایش را در کتاب گردش اجرام آسمانی منتشر کرد . کپرنیک به این نکته پی برد که سیارات نزدیک به خورشید سریع تر و سیارات دور تر از خورشید کند تر می چرخند. و بدین ترتیب توانست حرکت رجعی را توجیه کند.

---

ستاره شناسی نویسنده: F.Heidari - جمعه ٧ اردیبهشت ۱۳۸٦
حلقه B:  سرزمین پره ها

حلقه B مشابه حلقه A مملو از ساختارهای شعاعی متراکم است. اما برخلاف موجهای متراکم مارپیچ در حلقه A، بیشتر ظاهر حلقه B با نواحی مشخص پدیده تشدید ارتباط ندارند. بنابراین منشأ آنها بدون توضیح باقی مانده است. دشواری مطالعه حلقه B با به هم فشردگی زیاد ذرات آن در هم آمیخته، به نحویکه به دلیل کم بودن فاصله بین آنها آزمایشهای استتار (Occultation) رادیویی و ستاره ای ویجر موفق به نفوذ در آن نگردید. سرانجام آنتن رادیویی قوی کاسینی در سال 2005 باارسال سیگنال قوی خود از حلقه B به زمین به طور مستقیم توانست از این سد عبور کند. تحلیل اطلاعات فرستاده شده همچنان ادامه دارد، اما نتایج اولیه حاکی از وجود ساختارهای ریز حتی در متراکم ترین بخشهای حلقه B می باشد.که جلوی عبور 99درصد از نور را می گیرد.

حلقه B همچنین به دلیل وجود پره ها در آن مشهور است. پره ها، طرحهای شعاعی شبح مانندی هستند که اولین بار در زمین رصد شدند و بعدها توسط فضاپیمای ویجر1و2 مورد تأیید قرار گرفتند. پره ها به طور ناگهانی ظاهر می شوند و خیلی بیشتر از زمانیکه حرکت مداری کپلری باید اجازه دهد (ذرات داخلی پره ها باید سریعتر از ذرات خارجی آن گردش کنند) بدون تغییر می مانند. کاسینی در اولین سال خود در زحل موفق به مشاهده و برسی یک پره هم نشد، نتیجه ای ناامید کننده تا فرا رسیدن اثرات فصلی. به نظر می رسد پره ها طی بهار و پاییز زحل به صورت بارزتر ظاهر می شوند، چرا که در این زمان نور خورشید با زاویه غیر عمود به پره می تابد.

سرانجام در سپتامبر 2005 ظهور مجدد بزرگ پره ها اتفاق افتاد و اخیراً هرگاه که دید کاسینی مناسب بوده مشاهده شده اند. پره هایی که تا کنون مشاهده شده اند در مقایسه با آنچه در سال 1980 تا 1981 توسط ویجر دیده شده اند ضعیفتر و از نظر تعداد کمتر هستند. دانشمندان انتظار دارند که آنها با رسیدن به نقطه اعتدال در سال 2009 قوی شوند.

فرایند شکل گیری پره ها مبهم باقی مانده است، هر چند میدان مضناطیسی قوی زحل تقریباً به طور یفین در حفظ و پایداری شعاعی آنها دخیل است. گروه کاسینی امیدوار است که فیلمهای با سرعت بالا سرانجام پره ها را در لحظه شکل گیری شکار خواهد کرد و منجر به حل این مسأله خواهد شد.

حلقه F

درست آن سوی حلقه های اصلی، یک نوار باریک وجود دارد که حلقه F نام دارد. این حلقه از هر طرف به قمر های نگهبان محدود است: قمر پرومتوس و پاندورا به ترتیب به عرض متوسط 102 و 84 کیلومتر ( 63 و 52 مایل ). به نظر می رسد هر یک از این دو قمر با پراکندن ذرات نزدیک، مواد حلقه را از آن دور می کنند. در نتیجه عرض متوسط حلقه فقط 1500 کیلومتر است.

اما نه حلقه و نه قمرهای نگهبان آن مدارهای دایروی ندارند. از منظر حلقه F پرومتوس و پاندورا در رقصی ثابت و مداوم به داخل ، بیرون، بالا و پایین حرکت می کنند. این حرکتها باید توانایی قمرها را در نگهداشتن حلقه ها در بین آنها مختل کند، اما همچنان حلقه محدود به آنها می باشد. در نتیجه هسته مرکزی حلقه شامل تعداد بیشماری گره و پیچ و تاب است، چرا که قمرها به طور مداوم آ نرا تحت تاثیر قرار می دهند. قمر پرومتوس که داخل قرار دارد اغلب وارد مرزهای حلقه F می شود و هر بار یک شیار باریک در آن می کند. پرومتوس در سال 2009 به هسته حلقه نفوذ می کند، اتفاقی که مطمئناً جنجالی بزرگ به پا خواهد کرد.

تصاویر کاسینی بیشتر آشکار کرده اند که کناره های موازی در حلقه F با یکدیگر در یک تک بازوی فشرده مارپیچ در ارتباط هستند، که ممکن است از برخوردی بین یک ماهک کوچک و هسته حلقه به وجود آمده باشد.

 

بالا رفتن غبار

حلقه های اصلی در مناطقی که مملو از غبار است خودنمایی می کنند. این نواحی در فضاهای پهناور بدون غبار، برجسته و مشخص و از این رو  سزاوار توجه می باشند.

قمر پن در شکاف انکه فضای خود را با چند حلقه کوچک غبارآلود مشترک است. اینها شامل تعدادی پیچ خوردگی و کمان هستند که به همراه پن گردش می کنند، اگرچه بی نظمی آنها از حلقه F کمتر است. کاسینی مشاهده کرده است که این توده های حلقوی کوچک در مقیاس زمانی چند ماهه حرکت می کنند. برخی هنگام مواجهه با پن جهت خود را تغییر می دهند و بعضی نابود می گردند. دانشمندان در تلاشند تا این اثرات را درک کنند. آیا همه آنها به دلیل وجود پن است یا قمرهای دیگری هم در این شکاف هستند؟

مورد چشمگیر دیگر در حلقه ها، حلقه کوچکی است که به تازگی در شکاف کاسینی شناسایی شده است. دوربینهای ویجر باید می توانستند این حلقه کوچک را ببینند اما موفق به انجام این کار نشدند. وقتی برای اولین بار این حلقه کوچک دیده شد یکی از محققان گفت: «به این حلقه کوچک جذاب نگاه کنید!». این جمله سبب شد نام خودمانی آن «حلقه کوچک جذاب» گذاشته شود. اما این حلقه کوچک در شرایط درست به یک غول تبدیل می شود. هنگامیکه حلقه کوچک جذاب در نور پخش شده از جلو که غبار را نورانی می کند دیده می شود همه ناحیه را تحت الشعاع خود قرار می دهد و آنقدر درخشان می شود که برخی عکسهای کاسینی را اشباع کرده است.

طیف نگاری زیرقرمز چشمی کاسینی و طیف سنج نقشه برداری زیر قرمز تأیید می کند که ماده موجود در حلقه کوچک جذاب مشابه مواد حلقه F و حلقه های کوچک شکاف انکه هستند، اما با مواد سایر حلقه های اصلی متفاوت می باشند. چرا حلقه کوچک جذاب متفاوت است و چطور به این صورت در آمده است؟ آیا به تازگی به وجود آمده است؟ ممکن است نتیجه اختلال و تزاحم یک ماهک باشد که مخفی مانده و شکاف را برای اولین بار باز کرده است

سن و منشأ

کاسینی چندین ماهک به اندازه زمین فوتبال کشف کرده است. برخی را از روی اغتشاشهای پروانه ای شکل که در حلقه A ایجاد می کنند و بعضی دیگر را با مشاهده جلوگیری از نور ستاره که از حلقه F عبور می کند شناسایی نموده است. این ماهکها فضای خالی بین قطعاتی به اندازه خانه در حلقه های اصلی و قمرهای کاملاً بالغ را که حداقل چندین کیلومتر پهنا دارند به یکدیگر ارتباط می دهند.

اندازه این قطعات متوسط حکم می کند که آنها هسته های یخی متراکم دارند، هر چند مطمئناً دفعات زیادی در چرخه به هم پیوستن و جدا شدن بازسازی شده اند. در صورتیکه حلقه ها در اثر نیروی کشند یا فروپاشی در اثر برخورد یک قمر در حدود اندازه میماس (عرض 400 کیلومتر) و یا شاید جرم دیگری از منظومه شمسی به وجود آمده باشند، هسته های متراکم تشکیل می شود. بر مبنای یخهای خیلی تازه که در همه جای سیستم حلقه ها دیده می شود، میزان مهاجرت قمرهای بزرگتر که سیستم حلقه ها را حفظ می کنند و علائمی که نشان می دهد حلقه ها حتی در حال حاضر نیز تغییر می کنند، چنین اتفاقی ممکن است نسبتاً تازه رخ داده باشد، شاید حدود 100 میلیون سال قبل.

از سوی دیگر برخی محققان گمان می کنند که حلقه ها میلیاردها سال عمر دارند و به گونه ای خود را دوباره بازیابی می کنند. کاسینی به یافتن پاسخ برای چنین سؤالاتی ادامه می دهد، مثلا با مشاهده و بررسی تغییر در مدار قمرها در طول دوران مأموریت خود تا بفهمد آیا آنها به نوعی مهاجرت می کنند که در مدت میلیاردها سال قابل پیگیری و ادامه دادن نیست.

حلقه های زحل بیش از آنچه انتظار داشتیم پرکار هستند. قمرها شکاف ایجاد کرده و تولید موج می کنند در حالیکه آبفشانها و برخوردهای سخت تولید غبار می نمایند. حلقه ها همچنان زیبایی باشکوه خود را به طور پیوسته حفظ می کنند.

نوشته: متیو اس. تیسکارنو

مترجم: منصور کاهه

برگرفته از مجله Sky & Telescope – شماره فوریه

---

ستاره شناسی نویسنده: F.Heidari - شنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۸٦

گرفتِ سیاه‌چاله!

این سیاه‌چاله ابَرپُرجرم در مرکز کهکشان مارپیچی NGC ۱۳۶۵ که ۶۰ میلیون سال نوری از ما فاصله دارد، قرار گرفته است. هسته این کهکشان بسیار فعال است و درخشندگی بسیار زیادی دارد. این کهکشان‌های فعال، (AGN) نام دارند. این سیاه‌چاله به طور مداوم از مواد گازی اطراف خود تغذیه می‌کند. ابرهای گازی اطراف سیاه‌چاله‌ها قرص بَراَفزایشی نام دارند که با نزدیک شدن به «افق رویدادِ» سیاه‌چاله، دمای آن‌ها به چندین میلیون درجه سلسیوس افزایش پیدا می‌کند و باعث ایجاد تابش شدیدی در ناحیه ایکس می‌شود. چاندرا با رصد این ابرها در طول موج ایکس اطلاعات جدیدی را به دست آورده است.

قرص بَراَفزایشی سیاه‌چاله بسیار کوچک‌تر از آن است که بتوان آن را با تلسکوپ به طور مستقیم رصد کرد، اما این بار چاندرا فرصتی کم‌ نظیر برای رصد این قرص داشت. چاندرا موفق شد با رصد پنهان شدن این سیاه‌چاله در ابرهای گازی اطراف سیاه‌چاله و اندازه گیری زمان این گرفت، اندازه‌ این قرص بَراَفزایشی را اندازه‌گیری کند. «گایدو ریسالیتی»(Guido Risaliti) از مرکز «هاروارد-اسمیتسونی»(Harvard-Smithsonian) در کمبریج و موسسه (INAF) می‌گوید:"بررسی ساختار این قرص بَراَفزایشی ۴ سال طول کشید. گرفت این سیاه‌چاله فرصتی بسیار مناسب برای بررسی اطراف آن بود".

 

 

«مارتین الویس»(Martin Elvis) از مرکز هاروارد-اسمیتسونی می‌گوید:"ما به کمک این گرفت توانستیم، اتفاقاتی را که در نزدیکی افق رویداد یک سیاه‌چاله رخ می‌دهند را بسیار دقیق‌تر از قبل بررسی کنیم. این مواد تا کم‌تر از صد هزار سال دیگر به افق رویداد سیاه‌چاله خواهند رسید و برای اَبَد به داخل آن خواهند ریخت. این مدت زمان در مقیاس‌های کیهانی کم‌تر از یک چشم به هم زدن است".

---

ستاره شناسی نویسنده: F.Heidari - شنبه ۱٦ دی ۱۳۸٥

زندگی با یک کوتوله سرخ

Jill Tarter و Peter Backus (از موسسه SETI) و 30 همکار مؤلف وی درنسخه فوریه Astrobiology چنین بیان کردند: «عمومی ترین ستاره ها در جهان خیلی شبیه خورشید ما نیستند، اما همچنان می توانند سیاراتی زنده در مدار خود داشته باشند». کوتوله های سرخ حدود 75% از ستارگان راه شیری را شامل می شوند. هر یک ار آنها به قدری تاریک است که منطقه «قابل سکونت» آن که یک سیاره در آن می تواند آب به صورت مایع روی سطح خود داشته باشد بسیار باریک و محدود است، تنها بین 2% تا 20% ناحیه قابل سکونت خورشید. این منطقه آنقدر نزدیک ستاره است که گردش هر سیاره ای در آن به دور ستاره به صورت قفل شده است، به گونه ای که یک سمت آن همیشه رو به ستاره می باشد، همانگونه که یک سمت ماه همواره رو به زمین است. بنابراین نیمی از سیاره همیشه شب و نیمی دیگر همواره روز خواهد بود. دانشمندان فکر می کنند که سمت تاریک سیاره آنقدر سرد است که کل جو آن یخ می زند و سبب ایجاد خلأ در سیاره می گردد. اما بر اساس این مقاله الزاماً شرایط بدین گونه نیست. وجود یک جو ضخیم موجب میشود که جابجایی به اندازه کافی انجام شده و دما یکنواخت شود. همچنین جو ضخیم می تواند در مقابل امواج ماوراء بنفش و زبانه های اشعه X که کوتوله سرخ آنها را در اوایل عمر طولانی خود نشان می دهد، به عنوان سپر محافظ عمل کند وممکن است به خوبی در برابر آنها مقاومت نماید. اما در مورد پهنه کم ناحیه قابل سکونت، فاصله سیاره ها در اطراف ستاره های کم جرم نیز احتمالاً کم خواهد بود تا بخشی از این مشکل را جبران کند. این یافته ها نشان می دهد که کوتوله های سرخ اهداف معقولی برای مطالعات Astrobiology خواهد بود، از جمله جستجوی موسسه SETI برای سیگنالهای رادیویی از سوی تکنولوژیهای بیگانه فضایی. این جستجوی هدفمند برای ستاره های منحصر به فرد قسمتی از برنامه مجموعه رادیوتلسکوپهای ATA (Allen Telescope Array) است که بخشی از این رادیو تلسکوپهای پیشرفته در کالیفرنیای شمالی تکمیل شده است. به دلیل کمبود بودجه، از این مجموعه 350 تلسکوپی فقط 42 عدد آن نصب شده است. همزمان با جذب اعتبار برای ادامه کار ساخت، 42 آنتن نصب شده به صورت یک مجموعه هماهنگ برای دریافت طیف وسیعی از سیگنالها در راه شیری و نزدیک به مرکز کهکشان استفاده می شوند.

---